پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 11 |
| تعداد شمارهها | 237 |
| تعداد مقالات | 2,398 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,830,613 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,775,223 |
تاٌثیر سم زدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیکی بر ابعاد مختلف سلامت روانی- اجتماعی: (مرور نظاممند) | ||
| فناوری آموزش | ||
| مقاله 11، دوره 19، شماره 4 - شماره پیاپی 76، مهر 1404، صفحه 1019-1034 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/tej.2026.11995.3215 | ||
| نویسندگان | ||
| صدیقه احمدی* 1؛ زهرا زینلی2 | ||
| 1گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 08 فروردین 1404، تاریخ بازنگری: 29 خرداد 1404، تاریخ پذیرش: 29 مرداد 1404 | ||
| چکیده | ||
| پیشینه و اهداف: در عصر حاضر، حضور ابزارهای دیجیتال در زندگی روزمرۀ افراد بهشدت افزایش یافته است. استفادۀ بیش از حد از صفحات الکترونیک در جنبههای مختلف زندگی تمامی انسانها در سنین مختلف تأثیرات قابل توجهی داشته است؛ بهنحوی که شدت کار با ابزار دیجیتال و اینترنت، میتواند بر ابعاد سلامت روانی-اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اساسی سلامت عمومی تأثیرات منفی جدی داشته باشد. این مفهوم به ابعاد مختلفی از جمله سلامت جسمی، سلامت روانی، سلامت عاطفی و سلامت اجتماعی مربوط میشود. در این راستا، مفاهیمی مانند سمزدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیکی بهعنوان راهکارهایی نوین برای مقابله با آسیبهای ناشی از بهکارگیری مفرط فناوری مطرح شدهاند. سمزدایی دیجیتال بهمعنای توقف موقت، آگاهانه و هدفمند در استفاده از ابزارهای دیجیتال با هدف کاهش استرس، بهبود تمرکز و ارتقای کیفیت تعاملات اجتماعی تعریف میشود. در مقابل، پرهیز الکترونیکی اشاره به خودداری ارادی یا محدودسازی آگاهانۀ استفاده از فناوریهای دیجیتال در زمانها یا موقعیتهای خاص اشاره دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثرات سمزدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیکی بر ابعاد مختلف سلامت روانی - اجتماعی است. روشها: طرح پژوهش از لحاظ هدف، بنیادی از نوع توصیفی و مطالعۀ مروری می باشد. جامعه پژوهش شامل کلیۀ مقالات علمی مرتبط با موضوع در بازۀ زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ بود که از پایگاههای معتبری مانند گوگل اسکالر، آکسفرد یونی ورسیتیپرس، ریسرچ گیت، اشپرینگر، پابمد، آکادمیا، ساینس دایرکت، اسکوپوس، وبآو ساینس، سیدوفرانسیس استخراج شد. با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، ابتدا ۶۸ مقاله که دربرگیرندۀ کلیدواژگان پژوهش بودند (سمزدایی دیجیتال، صفحات الکترونیک، دنیای دیجیتال، سلامت روانی، سلامت اجتماعی) وارد مطالعه شدند. پس از اعمال معیارهای ورود (ارتباط موضوعی، دسترسی کامل، سال انتشار، اعتبار علمی) و معیارهای خروج (عدم ارتباط مستقیم، تکراریبودن، کیفیت پایین)، براساس ارزیابی کیفی نهایی، 25مقاله برای تحلیل نهایی و در راستای پاسخگویی به سؤال پژوهش بررسی شدند. یافتهها: نتایج یافتههای مروری در پنج گروه (کودکان خردسال و نوپا؛ کودکان مقطع ابتدایی؛ نوجوانان، دانشجویان و بزرگسالان) بررسی شدند. در مقولۀ اول مشخص شد که سمزدایی دیجیتال خلقوخو، تمرکز، خواب و رفتار کودک را بهبود میبخشد. در مقولۀ دوم یافتهها حاکی از آن بود که این برنامههای سمزدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیک باعث بهبود تعاملات اجتماعی دانشآموزان در مدارس و کاهش حواسپرتی و افزایش توجه و تمرکز آنها در کلاس بوده است. در مقولۀ نوجوانان، سمزدایی بر کاهش نوموفوبیا آنها اثرگذار بوده و در گروه دانشجویان یافتهها نشان داد که سمزدایی موجب بهبود خودتنظیمی و کاهش استرس آنها شده است. در نهایت در مقولۀ آخر یافتهها نشان میدهند که پرهیز الکترونیک موجب افزایش کیفیت سبک زندگی بزرگسالان شده است. در نتیجه تمامی پژوهش ها (بهجز موارد معدود) اثربخشی برنامههای سمزدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیک را بر ابعاد سلامت روانی - اجتماعی در ردههای مختلف سنی تأیید کردهاند. نتیجهگیری: باتوجه به نتایج پژوهش حاضر، بر ضرورت همکاری بین صنعت، دولت، آموزشوپرورش، والدین و تمامی نهادها و افراد در جهت افزایش آگاهی و نیز تدوین برنامههای مؤثر، سمزدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیک، (بهویژه در گروههای در معرض خطر مانند کودکان زیر دوسال، بچههای دارای اختلال خاص و نیازهای ویژه و دانش آموزان)، تاکید می گردد. به طور کلی می توان از یافتههای بهدستآمده از این پژوهش چنین استنباط کرد که افزایش آگاهی و برنامهریزی در زمینۀ کاهش تأثیرات منفی صفحات الکترونیک امری ضروری به نظر میرسد. همکاری سازمانهایی از جمله وزارت آموزشوپرورش با مسئولان آموزشی و معلمان مدارس و همراهی والدین با آنها برای اجرای هدفمند برنامههای سمزدایی باعث پیشرفت عملکردهای تحصیلی و فردی دانشآموزان میشود. این پژوهش با بررسی اثرات سمزدایی دیجیتال و پرهیز الکترونیکی، نشان داد که ارتقای تمامی ابعاد سلامت روانی-اجتماعی افراد در عصر دیجیتال از طریق کاهش استفادۀ مکرر از فناوری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سم زدایی دیجیتال؛ صفحات الکترونیک؛ پرهیز الکترونیک | ||
| موضوعات | ||
| روانشناسی فناوری آموزش | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The effect of digital detox and electronic abstinence on various dimensions of psycho-social health: (A systematic review) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| S. Ahmadi1؛ Z. Zeinali2 | ||
| 1Counseling Department, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran | ||
| 2Counseling Department, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: In the current era, the presence of digital devices in everyday life has increased dramatically. Excessive screen use has had significant impacts on people of all ages. The intensity of using digital devices and the internet can have serious negative effects on the dimensions of psycho-social health, as one of the fundamental pillars of public health. This concept encompasses multiple dimensions, including physical, mental, emotional, and social health. In this regard, concepts such as digital detox and electronic abstinence have been proposed as novel strategies to mitigate harms associated with excessive technology use. Digital detox is defined as a temporary, intentional, and purposeful pause in using digital devices aimed at reducing stress, improving concentration, and enhancing the quality of social interactions. In contrast, electronic abstinence refers to the voluntary or deliberate limitation of digital technology use during specific times or situations. The objective of this study was to examine the effects of digital detox and electronic abstinence on various dimensions of psycho-social health. Methods: The research design was fundamental in purpose, descriptive in nature, and constituted a systematic review. The research population consisted of scientific articles related to the topic published between 2000 and 2024, retrieved from reputable databases including Google Scholar, Oxford University Press, ResearchGate, Springer, PubMed, Academia, ScienceDirect, Scopus, Web of Science, SID, and Taylor & Francis. Using purposive sampling, initially 68 articles containing the research keywords (digital detox, electronic screens, digital world, mental health, social health) were included. After applying inclusion criteria (topical relevance, full-text availability, publication year, scientific credibility) and exclusion criteria (lack of direct relevance, duplication, low quality), based on final quality assessment, 25 articles were selected for final analysis to answer the research question. Findings: Results were analyzed across five age groups: infants and toddlers; elementary school children; adolescents; university students; and adults. In the first category, digital detox was found to improve young children's mood, concentration, sleep, and behavior. In the second category, the findings indicated that this program enhances students’ social interactions at school and reduces distractions while increasing attention and concentration in class. In the third category, digital detox was effective in reducing nomophobia among adolescents. In the fourth category, digital detox was found to improve self-regulation and reduce stress levels among university students. Finally, in the fifth category, electronic abstinence was found to enhance quality of life among adults. Consequently, with few exceptions, all studies confirmed the effectiveness of digital detox and electronic abstinence programs in improving psycho-social health across age groups. Conclusion: Based on the findings of the current study, collaboration between industry, government, education systems, parents, and relevant institutions and individuals is essential to increase awareness and develop effective digital detox and electronic abstinence programs, particularly for at-risk groups such as children under age two, children with special needs, and students. Overall, the findings of this study indicated that raising awareness and implementing structured programs to mitigate the negative effects of electronic screens is essential. Collaboration of organizations, including the Ministry of Education, with educational officials and school teachers, coupled with parental cooperation for the purposeful implementation of detox programs, leads to improved academic and individual performance of students. This study, by examining the effects of digital detox and electronic abstinence, demonstrated that enhancing all dimensions of individuals' psycho-social health in the digital age is achievable through reducing excessive technology use. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Digital Detox, Electronic Screens, Mental Health, Social Health, Electronic Abstinence | ||
| مراجع | ||
|
[1] Meates J. Problematic Digital Technology Use of Children and Adolescents: Psychological Impact. Teach Cur. 2020;20(1):51-62. doi:10.15663/tandc.v20i1.349
[3] Bauer GF, Hämmig O, Keyes CL. Mental health as a complete state: How the salutogenic perspective completes the picture. In: Bridging occupational, organizational and public health: A transdisciplinary approach. 2014; p. 179-92. doi:10.1007/978-94-007-5640-3_11
[4] Radtke T, Apel T, Schenkel K, Keller J, von Lindern E. Digital detox: An effective solution in the smartphone era? A systematic literature review. Mobile Media Commun. 2022 May;10(2):190-215. doi:10.1177/20501579211028647
doi:10.14293/S2199-1006.1.SOR-.PPIRSXK.v1
[6] Sigman A. Screen dependency disorders: A new challenge for child neurology. J Int Child Neurol Assoc. 2017 Apr 19. doi:10.17724/jicna.2017.119
[7] Brown L, Kuss DJ. Fear of missing out, mental wellbeing, and social connectedness: A seven-day social media abstinence trial. Int J Environ Res Public Health. 2020 Jun;17(12):4566. doi:10.3390/ijerph17124566
[9] Ozdemir MA, Goktas LS. Research trends on digital detox holiday: A bibliometric analysis, 2012–2020. Tourism Manag Stud. 2021;17(3):21-35. doi:10.18089/tms.2021.170302
[11] Mohamed SM, Abdallah LS, Ali FN. Effect of digital detox program on electronic screen syndrome among preparatory school students. Nurs Open. 2023 Apr;10(4):2222-8. doi:10.1002/nop2.1472
[12] Wood NT, Muñoz C. Unplugged: Digital detox enhances student learning. Mark Educ Rev. 2021;31(1):14-25. doi:10.1080/10528008.2020.1836973
[13] Twenge JM, Campbell WK. Associations between screen time and lower psychological well-being among children and adolescents. Prev Med Rep. 2018 Dec;12:271-83. doi:10.1016/j.pmedr.2018.10.003
doi:10.4108/eai.14-10-2020.2303861
[17] Buctot DB, Kim N, Park KE. Development and evaluation of smartphone detox program for university students. Int J Contents. 2018 Dec;14(4):1-9. doi:10.5392/IJoC.2018.14.4.001
[18] Anrijs S, Bombeke K, Durnez W, Van Damme K, Vanhaelewyn B, Conradie P, et al. MobileDNA: Relating physiological stress measurements to smartphone usage to assess the effect of a digital detox. In: HCI International 2018 Posters’ Extended Abstracts. 2018. p. 356-63. doi:10.1007/978-3-319-92279-9_48
[19] Turel O, Cavagnaro DR, Meshi D. Short abstinence from online social networking sites reduces perceived stress, especially in excessive users. Psychiatry Res. 2018 Dec;270:947-53. doi:10.1016/j.psychres.2018.11.017
doi:10.1521/jscp.2018.37.10.751
[21] Coyne P, Woodruff SJ. Taking a break: Effects of a two-week social media digital detox on problematic smartphone use and health outcomes among young adults. Behav Sci. 2023 Dec;13(12):1004. doi:10.3390/bs13121004
doi:10.1016/j.addbeh.2019.06.002
doi:10.1089/cyber.2019.0400
doi:10.1080/00224545.2018.1453467
[28] Dunican IC, Martin DT, Halson SL, Reale RJ, Dawson BT, Caldwell JA, et al. Removal of electronic devices for 48 hours improves sleep in elite judo athletes. J Strength Cond Res. 2017 Oct;31(10):2832-9. doi:10.1519/JSC.0000000000001697
doi:10.1089/cyber.2016.0259
doi:10.1145/2675133.2675244
[31] Michie S, Richardson M, Johnston M, Abraham C, Francis J, Hardeman W, et al. Behavior Change Technique Taxonomy (v1): Building an international consensus for the reporting of behavior change interventions. Ann Behav Med. 2013 Aug;46(1):81-95. doi:10.1007/s12160-013-9486-6
doi:10.1002/cb.1453
[33] Houghton S, Lawrence D, Hunter SC, Rosenberg M, Zadow C, Wood L, Shilton T. Reciprocal relationships between trajectories of depressive symptoms and screen media use during adolescence. J Youth Adolesc. 2018 Nov;47(11):2453–67. doi:10.1007/s10964-018-0901-y
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 74 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3 |
||