آمار

تعداد نشریات11
تعداد شماره‌ها237
تعداد مقالات2,398
تعداد مشاهده مقاله3,831,355
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,775,954
پازوکی, مریم, مهدوی نسب, یوسف, محمدحسنی, نسرین. (1404). تاثیر آموزش مبتنی بر کمیک معلم‌ساخته و دانش‌آموزساخته بر درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان. فناوری آموزش, 19(4), 887-902. doi: 10.22061/tej.2026.11988.3222
مریم پازوکی; یوسف مهدوی نسب; نسرین محمدحسنی. "تاثیر آموزش مبتنی بر کمیک معلم‌ساخته و دانش‌آموزساخته بر درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان". فناوری آموزش, 19, 4, 1404, 887-902. doi: 10.22061/tej.2026.11988.3222
پازوکی, مریم, مهدوی نسب, یوسف, محمدحسنی, نسرین. (1404). 'تاثیر آموزش مبتنی بر کمیک معلم‌ساخته و دانش‌آموزساخته بر درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان', فناوری آموزش, 19(4), pp. 887-902. doi: 10.22061/tej.2026.11988.3222
پازوکی, مریم, مهدوی نسب, یوسف, محمدحسنی, نسرین. تاثیر آموزش مبتنی بر کمیک معلم‌ساخته و دانش‌آموزساخته بر درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان. فناوری آموزش, 1404; 19(4): 887-902. doi: 10.22061/tej.2026.11988.3222

تاثیر آموزش مبتنی بر کمیک معلم‌ساخته و دانش‌آموزساخته بر درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان

فناوری آموزش
مقاله 3، دوره 19، شماره 4 - شماره پیاپی 76، مهر 1404، صفحه 887-902    اصل مقاله (1.91 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/tej.2026.11988.3222
نویسندگان
مریم پازوکی؛ یوسف مهدوی نسب* ؛ نسرین محمدحسنی
گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
تاریخ دریافت: 14 اسفند 1403،  تاریخ بازنگری: 22 اردیبهشت 1404،  تاریخ پذیرش: 07 تیر 1404 
چکیده
پیشینه و اهداف: امروزه یکی از چالش‌های اصلی آموزش در دورۀ ابتدایی، افزایش درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان است. یکی از راهکارهای نوین آموزشی برای دستیابی به این هدف، استفاده از کمیک‌های آموزشی است. کمیک‌ها به‌دلیل ترکیب تصویر و متن می‌توانند فرایند یادگیری را جذاب‌تر و مؤثرتر کنند. با وجود پژوهش‌های متعدد دربارۀ اثر کمیک‌ها بر یادگیری، هنوز نقش نوع تولیدکنندۀ کمیک (معلم یا دانش‌آموز) کمتر بررسی شده است. همچنین در ایران پژوهشی انجام نشده است که به مقایسۀ کمیک‌های معلم­ساخته و دانش‌آموز­‌ساخته بپردازد انجام نشده است. از این‌رو پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کمیک معلم‌­ساخته و دانش‌آموز­‌ساخته بر درک مطلب و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان پایۀ چهارم ابتدایی در درس فارسی انجام شد.
روش‌ها‌: در این پژوهش روش شبه‌آزمایشی در قالب طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون چندگروهی با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل استفاده شد. جامعۀ آماری کلیۀ دانش‌آموزان پایۀ چهارم ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در بخش مرکزی شهرستان پاکدشت بود. ۹۰ دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۳۰نفری گمارش شدند. گروه‌های آزمایش با استفاده از کمیک معلم­ساخته و دانش­آموز­ساخته و گروه کنترل به‌روش معمول آموزش دیدند. ابزار گردآوری دادۀ آزمون محقق­‌ساخته درک مطلب و پرسش‌نامۀ درگیری تحصیلی ریو بود. برای سنجش روایی آزمون محقق ساختۀ درک مطلب، از نظرات اساتید و معلمان استفاده شد و با محاسبۀ آماری با CVR  حدود %70 به تأیید رسید. پایایی این آزمون نیز با آلفای کرونباخ ۷۰۷/۰ تأیید شد. در تحلیل داده از آزمون کواریانس استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که استفاده از کمیک بر درک مطلب (816/12=F، 000/0p=) و درگیری تحصیلی (906/15=F، 000/0p=) دانش‌آموزان مؤثر بوده است. همچنین نتایج آزمون شفه نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین استفاده از کمیک معلم­‌ساخته و دانش‌آموز­ساخته (057/0=p) بر درک مطلب نیست. اما این آزمون در مورد متغیر درگیری تحصیلی (05/0>sig ) نشان داد که بین استفاده از کمیک معلم­‌ساخته و دانش­‌آموز­‌ساخته و روش معمول در مورد این متغیر اختلاف معناداری وجود دارد.
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی از یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان استنباط کرد که کمیک بر درک مطلب و درگیری تحصیلی مؤثر است. از بین دو نوع کمیک معلم­ساخته و دانش­آموز­‌ساخته، کمیک معلم­ساخته به دلیل ساختار اصولی­تر، تاثیر بیشتری بر درک مطلب دارد و کمیک دانش­آموز­ساخته به دلیل درگیر­کردن دانش­آموزان، تاثیر بیشتری بر درگیری تحصیلی دارد. کمیک به‌دلیل استفاده از تصاویر جذاب به‌همراه کلمات کمتر، در انتقال بهتر مفاهیم مؤثر است. سه گروه معلم­ساخته و دانش­آموز­ساخته و کنترل در مورد متغیر درگیری تحصیلی اختلاف معنی‌داری داشتند. در مورد چهار مولفۀ درگیری تحصیلی در هر چهار مولفه بین گروه دانش­آموز­ساخته و کنترل اختلاف معنادار وجود داشت. در مولفۀ درگیری رفتاری و عاملی، علاوه بر این، بین گروه معلم­ساخته و دانش­آموز­ساخته نیز اختلاف معنی‌دار وجود داشت. در مولفۀ درگیری‌شناختی، علاوه بر این، بین گروه معلم­ساخته و کنترل اختلاف معنی‌داری وجود داشت. با توجه به نتایج پژوهش، کاربرد دو نوع کمیک معلم­ساخته و دانش­آموز­ساخته در آموزش می‌تواند برای رسیدن به درک مطلب و درگیری تحصیلی بیشتر، مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
درک‌مطلب؛ درگیری‌تحصیلی؛ کمیک دانش‌آموز‌ساخته؛ کمیک معلم‌ساخته
موضوعات
رویکردهای نوین آموزشی
عنوان مقاله [English]
The effect of teacher-made and student-made comics instruction on students' comprehension and engagement
نویسندگان [English]
M. Pazoki؛ Y. Mahdavinasab؛ Nasrin Mohammadhasani
Educational Technology Department, Faculty of Psychology and Education, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]
Background and Objectives: Today, one of the main challenges of elementary education is to increase students' comprehension and academic engagement. One of the new educational strategies to achieve this goal is the use of educational comics. Comics can make the learning process more attractive and effective due to the combination of images and text. Despite numerous studies on the effect of comics on learning, the role of the type of comic producer (teacher or student) has not been studied much. Also, no research has been conducted in Iran that compares teacher-made and student-made comics. Therefore, the present study aimed to investigate the effect of teacher-made and student-made comics on fourth-grade elementary school students' comprehension and academic engagement in Persian lessons.
Methods: The study utilizes a quasi-experimental design with a multi-group pretest-posttest format, including two experimental groups and one control group. The statistical population consists of all fourth-grade students in the central district of Pakdasht during the 2024-2025 academic year. A total of 90 students were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups of thirty students each. The experimental groups received instruction using teacher-created and student-created comics, while the control group followed traditional teaching methods. To collect data, researchers employed a reading comprehension test specifically developed for the study, alongside the Reeve Academic Engagement Questionnaire. To ensure validity, expert opinions from professors and teachers were gathered, and the validity of the reading comprehension test was confirmed with a CVR score of approximately 70%. Reliability was established using Cronbach’s alpha, resulting in a score of 0.707. The Analysis of Covariance (ANCOVA) was applied to interpret the collected data.
Findings: The results reveal that comics significantly improved students' reading comprehension (F = 12.816, p = 0.000) and academic engagement (F = 15.906, p = 0.000). Additionally, the results of Scheffe’s test indicate no statistically significant difference in reading comprehension between teacher-created and student-created comics (p = 0.057). However, concerning academic engagement (Sig < 0.05), significant differences were observed between the groups using comics and the control group following conventional teaching methods.
Conclusion: The findings of this study suggest that comics serve as effective tools for enhancing both reading comprehension and academic engagement. Among the two types of comics, teacher-created comics had a stronger impact on reading comprehension due to their structured design, while student-created comics facilitated higher engagement by actively involving students in the learning process. The combination of compelling visuals and minimal text in comics makes them an efficient medium for transmitting educational concepts. Significant differences were noted in academic engagement among the three groups: teacher-created comics, student-created comics, and the control group. In all four dimensions of academic engagement, student-created comics showed considerable differences compared to the control group. In behavioral and agentic engagement, teacher-created and student-created comics exhibited significant variations. Additionally, in cognitive engagement, teacher- created comics displayed noticeable differences compared to the control group. Given these results, integrating both teacher-created and student-created comics into instructional practices can provide educators with valuable strategies for improving reading comprehension and fostering student engagement.
کلیدواژه‌ها [English]
Comprehension, Engagement, Student-made Comics, Teacher-made Comics
مراجع
[1] Nisari S, Akbari F, Zandi B, Qasempourmoghadam H, Najafi Pazaki M. Persian language teaching guide in elementary education. 4th ed. Tehran: Boroohan Cultural School Institute; 2019. [In Persian].

[2] Akhundi Yamchi F, Davatgari Asl H, Asadi Aydinlou N. Effectiveness of using smart tools in improving reading disorders and comprehension in slow learner children. Empower Except Child. 2021;12(3):36. [In Persian].

[3] Li P, Zhou N, Zhang Y, Xiong Q, Nie R, Fang X. Incremental theory of intelligence moderated the relationship between prior achievement and school engagement in Chinese high school students. Front Psychol. 2017;8:1703. doi:10.3389/fpsyg.2017.01703

[4] Kabiri M. Summary report on PIRLS 2021 study findings. Tehran: Ministry of Education, Institute for Educational Studies and Research; 2023. [In Persian].

[5] Phoon H, et al. The role of comics in elementary school science education. Formatif J Ilm Pendidik MIPA. 2020;10(2):67–76. doi:10.30998/formatif.v10i2.6257

[6] Mansouri M, Akhshik SS, Arabzadeh M. Folk culture in frames: analysis of the influence of comic books on motivation and reading self-efficacy. J Libr Inf Sci. 2020;23(4):29–47. [In Persian]. doi:10.30481/lis.2020.219398.1679

[7] Hosler J, Boomer KB. Are comic books an effective way to engage non majors in learning and appreciating science? CBE Life Sci Educ. 2011;10(3):309–317.

doi:10.1187/cbe.10-07-0090

[8] Da Silva AB, Santos GT, Bispo ACKA. The comics as teaching strategy in learning. Rev Adm Mackenzie. 2017;18(1):40–65. doi:10.1590/1678-69712017/administracao.v18n1p40-65

[9] Wurdinger SD, Carlson JA. Teaching for experiential learning: five approaches that work. United Kingdom: Rowman & Littlefield Publishers; 2010.

[10] Biranvand S. The role of comic strips in children's development and creativity. Mon Book Child Adolesc. 2009;154:80–85. [In Persian].

[11] Mohseni Tabrizi A, Hashemi M. The impact of the internet on students’ social identity: a case study of high schools in Arak. Iran J Soc Dev Stud. 2011;3(2):157–179. [In Persian].

[12] Shernoff DJ, Ruzek EA, Sannella AJ, Schorr RY, Sanchez-Wall L, Bressler DM. Student engagement as a general factor of classroom experience: associations with student practices and educational outcomes in a university gateway course. Front Psychol. 2017;8:994. doi:10.3389/fpsyg.2017.00994

[13] Wang J, Liu RD, Ding Y, Xu L, Liu Y, Zhen R. Teacher's autonomy support and engagement in math: multiple mediating roles of self-efficacy, intrinsic value, and boredom. Front Psychol. 2017;8:1006. doi:10.3389/fpsyg.2017.01006

[14] Guthrie JT, Klauda SL. Effects of classroom practices on reading comprehension, engagement, and motivations for adolescents. Read Res Q. 2014;49(4):387–416.

doi:10.1002/rrq.81

[15] Usán Supervía P, Salavera Bordás C. Academic performance, emotional intelligence and academic engagement in adolescents. Electron J Res Educ Psychol. 2019;17(1):5–26. doi:10.25115/ejrep.v17i47.2483

[16] Linnenbrink EA, Pintrich PR. The role of self-efficacy belief in student engagement and learning in the classroom. Read Writ Q. 2003;19(2):119–137. doi:10.1080/10573560308223

[17] Hossein Baglo K, Piri M, Yari J, Rezaei A. Multimedia educational design based on Soeller's cognitive load theory and determining its effect on academic engagement and transfer of learning mathematics in third grade elementary students. Q J Res Sch Virtual Learn. 2019;4(24):31–44.

[18] Zaredost M. The effect of the use of educational technologies on the academic engagement of fourth grade students in Bafgh city [master’s thesis]. Iran: Islamic Azad University, Taibad Branch; 2018. [In Persian].

[19] Topkaya Y, Doğan Y. The effect of educational comics on teaching environmental issues and environmental organizations topics in 7th grade social studies course: a mixed research. Educ Sci. 2019;45(201):167–188.

doi:10.15390/EB.2019.8575

[20] Souzangar S, Shah Hosseini S. Effect of personal hygiene education through comic strip media on social skills of students. Educ Technol Sci J. 2023;17(2):293–302. [In Persian]. doi:10.22061/tej.2023.9132.2795

[21] Robbani AS, Khoirotunnisa U. Online English comics as reading materials for English language education department students. Eur J Educ Res. 2021;10(3):1359–1369. doi:10.12973/eu-jer.10.3.1359

[22] Lestari FP, Ahmadi F, Rochmad R. The implementation of mathematics comic through contextual teaching and learning to improve critical thinking ability and character. Eur J Educ Res. 2021;10(1):497–508. doi:10.12973/eu-jer.10.1.497

[23] Bosma K, Rule AC, Krueger KS. Social studies content reading about the American Revolution enhanced with graphic novels. Soc Stud Res Pract. 2013;8(1):59–76. doi:10.1108/SSRP-01-2013-B0004

[24] Sharpe J, Izadkhah YO. Use of comic strips in teaching earthquakes to kindergarten children. Disaster Prev Manag. 2014;23(2):138–156. doi:10.1108/DPM-05-2013-0083

[25] Huh S, Suh YM. Preparing elementary readers to be critical intercultural citizens through literacy education. Lang Teach Res. 2018;22(5):532–551. doi:10.1177/1362168817718580

[26] Weitkamp E, Burnet F. The chemedian brings laughter to the chemistry classroom. Int J Sci Educ. 2007;29(15):1911–1929. doi:10.1080/09500690701222790

[27] Spiegel A, McQuillan J, Halpin P, Matuk C, Diamond J. Engaging teenagers with science through comics. Res Sci Educ. 2013;43(6):2309–2326. doi:10.1007/s11165-013-9358-x

[28] Özdemir E. Humor in elementary science: development and evaluation of comic strips about sound. Int Electron J Elem Educ. 2017;9(4):837–850. doi:10.26822/iejee.2017438868

[29] Lin SF, Lin HS. Learning nanotechnology with texts and comics: the impacts on students of different achievement levels. Int J Sci Educ. 2016;38(8):1373–1391.

doi:10.1080/09500693.2016.1191089

[30] Akcanca N. An alternative teaching tool in science education: educational comics. Int Online J Educ Teach. 2020;7(4):1550–1570.

[31] Reeve J. How students create motivationally supportive learning environments for themselves: the concept of agentic engagement. J Educ Psychol. 2013;105(3):579–595.

doi:10.1037/a0032690

[32] Jenkins R, Detamore D. Comics in your curriculum: teacher-friendly activities for making and integrating comics with reading, math, science, and other subjects in your classroom. United States: Teacher Created Resources; 2008.

[33] Ramezani M, Khamsan A. Psychometric indicators of Rio's academic engagement questionnaire with factorial introduction. Educ Meas Q. 2017;29:185–204. [In Persian]. doi:10.22054/jem.2017.17317.1445

[34] Keshavarz F, Mohammadhosseini N, Mahdavinassab Y. The effect of comics on reading motivation and comprehension among third-grade male students [master’s thesis]. Tehran: Islamic Azad University, Science and Research Branch; 2023.

[35] Yüzbaşıoğlu MK, Kurnaz MA. Deep relationship between the “Haha!” of humor and the “A-ha!” of learning: context-based comic book development, teacher and student opinions. Kuramsal Eğitimbilim Derg. 2023;16(3):536–573.

doi:10.30831/akukeg.1268430

[36] Zakaria MR, Ismail N, Syam HM, Marzuki M, Yeni M. Comic strip design as an alternative learning media in disaster themes for students at Buengcala Public Elementary School, Aceh Besar District, Indonesia. JIPI J IPA Pembelajaran IPA. 2023;7(2):118–132. doi:10.24815/jipi.v7i2.26110

[37] Darmayanti R, Sugianto R, Baiduri B, Choirudin C, Wawan W. Digital comic learning media based on character values on students’ critical thinking in solving mathematical problems in terms of learning styles. Al Jabar J Pendidik Mat. 2022;13(1):49–66. doi:10.24042/ajpm.v13i1.12736

[38] Ogier S, Ghosh K. Exploring student teachers’ capacity for creativity through the interdisciplinary use of comics in the primary classroom. J Graph Nov Comics. 2017.

doi:10.1080/21504857.2017.1319871

[39] Hanson A, Drendel AL, Ashwal G, Thomas A. The feasibility of utilizing a comic for education in the emergency department setting. Health Commun. 2017;32(5):529–532.

doi:10.1080/10410236.2016.1211076

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 68
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب