| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شمارهها | 247 |
| تعداد مقالات | 2,518 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,533,375 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,329,123 |
تطبیق انتقادی نسبت کثرات ممکن با مبدأ هستی در آفرینش در تیمائوس افلاطون و حدوث العالم ملاصدرا | ||
| پژوهش های هستی شناختی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/orj.2026.113149.956 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی رضازاده جودی* 1؛ فاطمه رضازاده جودی2 | ||
| 1دکترای تخصصی فلسفه و کلام اسلامی ، دپارتمان فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 13 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 09 آبان 1405، تاریخ پذیرش: 25 آبان 1405 | ||
| چکیده | ||
| پرسش از چگونگی پیدایش جهان و کیفیت ارتباط کثرات ممکن با مبدأ متعالی، از مسائل بنیادین تاریخ فلسفه است. این پژوهش با رویکردی تطبیقی-تحلیلی و با نظر به رویکرد تأویلی ملاصدرا در مواجهه با حکمت یونانی، به واکاوی مبادی مابعدالطبیعی آفرینش در تیمائوس افلاطون و رسالة حدوث العالم ملاصدرا میپردازد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که تمایز دو نظام بر سه محور بنیادی استوار است. نخست، تصویر از مبدأ و ماهیت فاعلیت: افلاطون دمیورژ را ناظمی خردمند، اما مواجه با چندگانگی ساختاری و محدود به اقتضائات «ضرورت» (آنانکه) میداند که بر پایه الگوی مُثُل به ماده بیشکل (خورا) نظم میبخشد؛ در حالی که ملاصدرا بر پایه اصالت وجود، مبدأ را واجبالوجود بالذات و علت فاعلی بالتجلی میشناسد. دوم، ماهیت علیت و کیفیت پیوند حق و خلق: الگوی افلاطونی بر تشبه به الگو و الگومحور میان دو ساحت متمایز، با میانجیگری روح جهان بهعنوان مخلوق صانع، استوار است؛ اما ملاصدرا با طرح تجلی وجود و فقر وجودی معلول، مسئله ربط حادث به قدیم را بدون فرض واسطهای بیرونی حل مینماید. سوم، ساختار حدوث و کثرتشناسی کیهانی: حدوث در تیمائوس منحصر به حدوث نظم و زمان در کلیتی یکپارچه به نام جهان واحد است، حال آنکه ملاصدرا با اثبات حرکت جوهری، حدوث را به ذات ماده سرایت داده و با نفی وحدت عددی عالم، آموزه تجدد امثال و تجدد مستمر کثرات را جایگزین میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آفرینش؛ دمیورژ؛ تجلی وجود؛ وجود اتصالی؛ حرکت جوهری | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Critical Comparison of the Relation of Contingent Multiplicity to the Origin of Being in Creation in Plato's Timaeus and Mulla Sadra's Ḥudūth al-ʿĀlam | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mahdi Rezazadeh Joudi1؛ Fateme Rezazadeh Joudi2 | ||
| 1PhD in Islamic Philosophy and Theology, Mofid University, Qom, Iran. | ||
| 2phD candidate in Transcendent wisdom, Alzahra university | ||
| چکیده [English] | ||
| This comparative-analytical study examines the metaphysical foundations of creation in Plato’s Timaeus and Mulla Sadra’s Risālat fī ḥudūth al-ʿālam, drawing on Sadra’s hermeneutical engagement with Greek philosophy. The findings indicate that the divergence between the two systems rests on three fundamental axes. First, regarding the Origin and agency: Plato conceives the Demiurge as a rational orderer who, constrained by “Necessity” (Anankē), imposes order upon formless matter (chōra) according to the paradigm of the Forms; Mulla Sadra, grounded in the primacy of existence, identifies the Origin as the Necessary Being in itself and an agent by manifestation (bi-l-tajallī). Second, concerning causality and the Real-creation relation: the Platonic model relies on a pictorial “assimilation to the paradigm” (tashabbuh bi-l-mithāl) between distinct realms, mediated by the created world-soul; Mulla Sadra, through existential manifestation and the intrinsic poverty of the effect, resolves the relation between the originated and the Eternal without positing an external intermediary. Third, regarding cosmic structure: origination in the Timaeus is confined to the “origination of order and time” within a unified world, whereas Mulla Sadra, through the doctrine of substantial motion, extends origination to the substance of matter itself, replacing numerical cosmic unity with the doctrine of the “renewal of forms” (tajaddud al-amthāl) and the continuous renewal of multiplicities. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| creation, Demiurge, manifestation of existence, connected existence, substantial motion | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||