پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شماره‌ها | 246 |
| تعداد مقالات | 2,509 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,499,656 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,316,604 |
بنیان‌های هستی‌شناختی تئورگی در اندیشۀ یامبلیخوس؛ بازاندیشی نسبت عقل، آیین و مراتب وجود | ||
| پژوهش های هستی شناختی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/orj.2026.12944.942 | ||
| نویسنده | ||
| محسن ساربان نژاد* | ||
| دانش‌آموخته دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| تاریخ دریافت: 20 بهمن 1404، تاریخ بازنگری: 25 شهریور 1405، تاریخ پذیرش: 11 آبان 1405 | ||
| چکیده | ||
| تئورگی در اندیشۀ یامبلیخوس صرفاً مجموعه‌ای از مناسک دینی یا آیینی نیست، بلکه در پاسخ به مسئله‌ای هستی‌شناختی و در ساختاری نوافلاطونی صورت‌بندی می‌شود. سلسله‌مراتبی بودن هستی و محدودیت وجودی نفس انسانی، چگونگی پیوند آن با مراتب برتر وجود و مبدأ متعال را به مسئله‌ای بنیادین تبدیل می‌کند؛ مسئله‌ای که هم حدود کارآمدی عقل در فرایند بازگشت نفس و هم جایگاه تئورگی در تحقق این پیوند را دربرمی‌گیرد. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی و با اتکاء به متون اصلی نوافلاطونی و پژوهش‌های معاصر، آرای فلوطین، فرفوریوس و یامبلیخوس را دربارۀ نسبت عقل، آیین و مراتب وجود تحلیل می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که یامبلیخوس، برخلاف فلوطین و تلقی فرفوریوس از آیین به‌عنوان امری فرعی و تربیتی، تئورگی را در ساختار سلسله‌مراتبی هستی جای می‌دهد و نمادها و اعمال آیینی را واسطه‌هایی وجودی برای مشارکت انسان در نظم الهی تلقی می‌کند. بر این اساس، کارآمدی تئورگی نه صرفاً از کارکرد دینی یا نمادین آیین، بلکه از جایگاه آن در ساختار مراتب وجود ناشی می‌شود. ازاین‌رو، نوآوری یامبلیخوس را باید در بازتعریف هستی‌شناختی نسبت عقل و آیین و تبیین تئورگی به‌مثابۀ سازوکار مشارکت وجودی انسان در نظم الهی دانست؛ بازتعریفی که فلسفه را از تأمل نظری صرف فراتر برد و آن را به سلوکی قدسی در مسیر بازگشت نفس به مبدأ بدل ساخت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فلسفۀ نوافلاطونی؛ یامبلیخوس؛ تئورگی؛ مراتب وجود؛ عقل | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Ontological Foundations of Theurgy in the Thought of Iamblichus: Reconsidering the Relationship between Reason, Ritual, and the Orders of Being | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohsen Sarebannejad | ||
| Ph.D., Advanced Studies of Art, College of Fine Arts, University of Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| Theurgy in Iamblichus is neither an appendage of religious ritual to Neoplatonic philosophy nor a substitute for reason; it is formulated in response to an ontological problem concerning the participation of the human soul in higher orders of being. Within a hierarchical structure of reality, reason and the soul themselves occupy determinate ontological levels, so the insufficiency of reason for union with the First Principle concerns its ontological limits rather than any denial of its epistemic value. This study adopts a comparative approach, drawing on primary Neoplatonic texts and contemporary scholarship to analyze Plotinus, Porphyry, and Iamblichus with regard to reason, ritual, and the orders of being. The findings indicate that Iamblichus locates the necessity of theurgy within this ontological structure: ritual symbols and theurgic acts are not merely conventional representations or instruments of ethical preparation, but ontological mediators through which the soul participates in the divine order. Accordingly, the relation between reason and ritual is not one of opposition or substitution. Reason provides an understanding of the order of being, whereas theurgy realizes participation in that order. Iamblichus thus relocates theurgy from the defense of ritual practice to the ontological structure of Neoplatonism, redefining philosophy as both rational inquiry and sacred participation in the soul’s return to the First Principle. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Neoplatonic Philosophy, Iamblichus, Theurgy, Plotinus, Porphyry | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 31 |
||