پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شماره‌ها | 246 |
| تعداد مقالات | 2,509 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,499,806 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,316,666 |
چالش‌های بنیادین دعا در فرهنگ شیعه: خوانشی هستی‌شناختی-پدیدارشناختی و انسان شناختی با تمرکز بر صحیفه سجادیه | ||
| پژوهش های هستی شناختی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/orj.2026.113061.950 | ||
| نویسنده | ||
| وحید پاشائی* | ||
| گروه آموزشی معارف اسلامی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 21 اردیبهشت 1405، تاریخ بازنگری: 23 شهریور 1405، تاریخ پذیرش: 07 آبان 1405 | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با رویکردی هستی‌شناختی ـ پدیدارشناختی و انسان‌شناختی چالش‌های بنیادین دعا در فرهنگ شیعه را با تمرکز بر صحیفه سجادیه بررسی می‌کند. مسئله اصلی پژوهش آن است که موانع شکل‌گیری و استمرار دعا را نمی‌توان صرفاً به ضعف‌های اخلاقی یا فشارهای اجتماعی فروکاست؛ بلکه این موانع بنیادین ریشه در نسبت وجودی انسان با خدا، کیفیت تجربه حضور، و نحوه صورت‌بندی نیت و زبان نیایش و ماهیت انسان دارند. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه متنی صحیفه سجادیه و شروح عرفانی و فلسفی آن، از جمله در سنت صدرایی و عرفان نظری، انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که دعا در سنت شیعی صرفاً عملی عبادی یا ابزاری برای طلب حاجت نیست، بلکه رویدادی وجودی است که در آن نسبت میان فقر و غنا، خوف و رجا، اختیار و مشیت، و زبان و امر بیان‌ناپذیر آشکار می‌شود. همچنین، تحلیل ساختار دعاهای صحیفه سجادیه نشان می‌دهد که این متن نوعی «دستور زبان دعا» را عرضه می‌کند که بر حمد، اعتراف به فقر، اخلاص، حضور قلب و پیوند میان ساحت فردی و جمعی نیایش استوار است. بر این اساس، پنج چالش اصلی دعا شامل چالش‌های معرفتی، ارادی، انگیزشی، هستی‌شناختی و عملی شناسایی شد. نتیجه پژوهش آن است که صحیفه سجادیه نه‌تنها بازتاب‌دهنده این چالش‌ها، بلکه راهنمایی برای فهم و التیام آن‌هاست و دعا را به منزله لحظه تحقق عبودیت و بازسازی نسبت وجودی انسان با خدا تبیین می‌کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| دعا؛ چالش هستی‌شناختی؛ پدیدارشناسی دعا؛ صحیفه سجادیه؛ چالش انسان‌شناختی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Fundamental Challenges of Prayer in Shiite Culture: An Ontological-Phenomenological and Anthropological Reading Focusing on Sahifa al-Sajjadiyah | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Vahid Pashaei | ||
| Department of Islamic Studies, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamedan,, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This article examines the fundamental challenges of prayer in Shiite culture with an ontological-phenomenological and anthropological approach, focusing on the Sahifa al-Sajjadiyah. The main issue of the research is that the obstacles to the formation and continuation of prayer cannot be reduced solely to moral weaknesses or social pressures; rather, these fundamental obstacles are rooted in the existential relationship of man with God, the quality of the experience of presence, and the way the intention and language of prayer are formulated, and the nature of man. The research was conducted using a descriptive-analytical method and based on a textual study of the Sahifa al-Sajjadiyah and its mystical and philosophical commentaries, including in the Sadr tradition and theoretical mysticism. The findings show that prayer in the Shiite tradition is not simply a worshipful act or a tool for seeking needs, but rather an existential event in which the relationship between poverty and wealth, fear and hope, free will and providence, and language and the ineffable is revealed. Also, the analysis of the structure of the prayers in the Sahifa al-Sajjadiyah spresents a kind of “prayer grammar” that is based on praise, confession of poverty, sincerity, Accordingly, five main challenges of prayer were identified, including epistemic, volitional, motivational, ontological, and practical challenges. The result of the research is that the Sahifa al-Sajjadiyah not only reflects these challenges, but also provides guidance for understanding and healing them, and explains prayer as a moment of fulfilling servitude and rebuilding man’s existential relationship with God. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Prayer, ontological challenge, phenomenology of prayer, Sahifa Sajjadiyeh, anthropological challenge | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||