پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شماره‌ها | 244 |
| تعداد مقالات | 2,490 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,355,125 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,215,041 |
اثربخشی آموزش سواد دیجیتال بر تفکر خلاقانه، مسئولیت‌پذیری و ادراک شایستگی در دانش‌آموزان دختر پایه ششم ابتدایی | ||
| فناوری آموزش | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/tej.2026.12573.3304 | ||
| نویسنده | ||
| طاهره بهمنی* | ||
| گروه مدیریت آموزشی، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 07 دی 1404، تاریخ بازنگری: 19 فروردین 1405، تاریخ پذیرش: 11 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| پیشینه و اهداف: توسعه جوامع در گروی داشتن افراد خلاق و مسئولیت‌پذیری است که به شایستگی و توانمندی‌های خودباور و اعتماد داشته باشند. پرورش چنین نسلی نیازمند همسویی نظام آموزشی با دانش، فناوری و تحولات روز دنیاست. فناوری و ابزار دیجیتال اکنون به شکلی با زندگی انسان‌ها پیوند خورده‌اند که یونسکو سواد دیجیتال را جزئی از مفهوم سواد، در کنار مهارت خواندن و نوشتن قرار داده است. سواد دیجیتال، توانایی جست‌و‌جو، تحلیل، کاربرد، تولید و اشتراک‌گذاری اطلاعات و محتوا با استفاده از ابزارهای فناورانه است. با فراگیری سواد دیجیتال افراد مهارت‌های لازم برای موفقیت در زندگی شخصی، تحصیلی و حرفه‌ای را به دست خواهند آورد. هدف پژوهش حاضر ارزیابی اثربخشی آموزش سواد دیجیتال بر تفکر خلاقانه، مسئولیت‌پذیری و ادراک شایستگی در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی بوده است. روش‌ها: روش تحقیق از نوع آزمایشی با طرح پیشآزمون - پس‌آزمون بود. جامعه آماری شامل همه دانش‌آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهر اهواز در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که تعداد ۶۰ نفر از یک مدرسه دولتی به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و در دو گروه ۳۰ نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. هر دو گروه تحت شرایط یکسان با استفاده از پرسش‌نامه هر دو گروه تحت شرایط یکسان با استفاده از پرسش‌نامه خلاقیت تورنس، مسئولیت‌پذیری لوئیس و ادراک شایستگی هارتر به‌عنوان پیشآزمون مورد سنجش قرار گرفتند. سپس مداخله آزمایشی (آموزش سواد دیجیتال) طی ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه‌ای و به‌صورت هفتهای یک جلسه، به‌صورت حضوری بر روی گروه آزمایش صورت پذیرفت. در این مدت، گروه کنترل هیچ مداخله آموزشی دریافت نکرد. روند کار جلسات آموزشی به این صورت بود که در هر جلسه ابتدا خلاصهای از بحث جلسات قبل بیان و سپس تکالیف مربوطه به بررسی و مباحث جدید توسط پژوهشگر مطرح می‌شد. پس از آموزش و رفع اشکال، در پایان هر جلسه خلاصه مطالب آن جلسه ارائه و تکلیف جلسه آینده به طور کامل روشن و تعیین می‌گردید. پس از اتمام جلسات آموزشی، پس‌آزمون از هر دو گروه آزمایش و کنترل به عمل آمد. جهت تجزیه‌وتحلیل دادهها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک‌متغیره استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد آموزش سواد دیجیتال به طور معنیداری باعث افزایش نمرات تفکر خلاقانه و مؤلفه‌های آن (سیالی، انعطافپذیری، ابتکار، بسط با جزئیات) (۰۰۱/۰p <، ۱۸۱/ ۲۲۷F=)، مسئولیت‌پذیری و مؤلفه‌های آن (مسئولیت‌پذیری نسبت به خود و مسئولیت‌پذیری نسبت به دیگران) (۰۰۱/۰ p <، ۶ / ۱۲۰F=) و ادراک شایستگی (۰۰۱/۰ p < ، ۴۴۹ / ۲۹F=) و مؤلفه‌های آن (کفایت رفتاری، کفایت اجتماعی،کفایت تحصیلی و کفایت جسمانی) در گروه آزمایش شده است. در نتیجه آموزش سواد دیجیتال بر تفکر خلاقانه، مسئولیت‌پذیری و ادراک شایستگی دانش‌آموزان دختر پایه ششم تأثیر مثبت و معناداری دارد. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد سواد دیجیتال می‌تواند باعث افزایش تفکر خلاقانه، مسئولیت‌پذیری و ادراک شایستگی در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی شود. این آموزش با ایجاد توانمندی‌های شناختی، مهارت‌های فنی و نگرش‌های مسئولانه می‌تواند با فراهم‌کردن تجربه‌های متنوع یادگیری زمینه‌ساز ایده‌پردازی و نوآوری و خلاقیت شود. با آگاهی‌بخشی به دانش‌آموزان نسبت به حفظ اطلاعات، امنیت و حریم شخصی خود و دیگران و توسعه مهارت‌های ارتباط مسئولانه، موجب رشد پایدار مسئولیت‌پذیری می‌گردد. همچنین کسب تجربه‌های موفقیت‌آمیز و احساس تسلط هنگام کار در محیط دیجیتال سبب ارتقای ادراک شایستگی و کفایت می‌شود؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود آموزش سواد دیجیتال در برنامه درسی دانش‌آموزان قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آموزش؛ سواد دیجیتال؛ تفکر خلاقانه؛ مسئولیت‌پذیری؛ ادراک شایستگی | ||
| موضوعات | ||
| فناوری آموزش- دوره ابتدایی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The effectiveness of digital literacy instruction on creative thinking, sense of responsibility, and perceived competence in sixth-grade female students | ||
| نویسندگان [English] | ||
| T. Bahmani | ||
| Department of Educational Management, Be. C., Islamic Azad University, Behbahan, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: The development of societies depends on having creative and responsible individuals who believe and trust in their own competence and capabilities. Raising such a generation requires aligning the educational system with knowledge, technology, and current developments in the world. Digital technology and tools are now so intertwined with human lives that UNESCO has included digital literacy as part of the concept of literacy, alongside reading and writing skills. Digital literacy is the ability to search, analyze, apply, produce, and share information and content using technological tools. By learning digital literacy, individuals will gain the skills necessary for success in their personal, academic, and professional lives. The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of digital literacy training on creative thinking, responsibility, and Competence Perception in sixth-grade students. Methods: The research method was experimental with a pre-test-post-test design. The statistical population included all sixth-grade female students in Ahvaz in 2023-2024, 60 of whom were selected from schools using convenience sampling and were assigned to two experimental and control groups of 30 students each. Both groups were assessed under the same conditions using the Torrance Creativity Questionnaire, Lewis Responsibility Questionnaire, and Harter Competence Perception as pre-tests. Then, the experimental intervention (digital literacy training) was conducted in person on the experimental group during 12 60-minute sessions, one session per week. During this period, the control group did not receive any educational intervention. The process of the educational sessions was as follows: in each session, a summary of the discussion of the previous sessions was presented, and then the relevant assignments and new topics were presented by the researcher. After training and troubleshooting, at the end of each session, a summary of the session's contents was presented, and the task for the next session was fully clarified and determined. After completing the training sessions, a post-test was administered to both experimental and control groups. Multivariate and univariate analysis of covariance tests were used to analyze the data. Findings: The results showed that digital literacy training significantly increased the scores of creative thinking (F=181.227, p<0.001) and its components (fluency, flexibility, originality, elaboration with details), responsibility (F=120.6, P<0.001) and its components (responsibility towards oneself and responsibility towards others), and Competence Perception (F=499.29, P<0.001) and its components (behavioral competence, social competence, academic competence, and physical competence) in the experimental group. As a result, digital literacy education has a positive and significant effect on creative thinking, responsibility, and perceived competence of sixth-grade female students. Conclusion: The research findings showed that digital literacy can increase creative thinking, responsibility, and perception of competence in sixth-grade elementary school students. By creating cognitive capabilities, technical skills, and responsible attitudes, this education can pave the way for innovation and creativity by providing diverse learning experiences. By educating students about preserving their own and others' information, security, and privacy, and developing responsible communication skills, it fosters sustainable growth in responsibility. Also, gaining successful experiences and a sense of mastery when working in a digital environment promotes a sense of competence and adequacy. Therefore, it is recommended that digital literacy training be included in the student curriculum. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Education, Digital Literacy, Creative Thinking, Responsibility, Competence Perception | ||
| مراجع | ||
|
[3] Çakmak T, Özel N, Yılmaz M. Evaluation of the open courseware initiative within the scope of digital literacy skills: Turkish OpenCourseWare Consortium case. Procedia Soc Behav Sci. 2013;83:65-70. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.06.438.
[4] Amabile TM, Conti R, Coon H, Lazenby J, Herron M. Assessing the work environment for creativity. Acad Manage J. 1996;39(5):1154-84. doi: 10.2307/256995.
doi: 10.23887/jet.v7i1.43622.
[6] Wu J, Zhang Q, Gan X, Liu X, Hu J, Wang Y. The relationship between digital literacy and innovative behavior among Chinese medical students: the chain mediating roles of diversity experience and creative self-efficacy. BMC Med Educ. 2025;25:1194. doi: 10.1186/s12909-025-07799-z.
[10] Craft A. Creativity in schools: tensions and dilemmas. London: Routledge; 2005. doi: 10.4324/9780203357965.
[11] Robinson K. Out of our minds: learning to be creative. 2nd ed. Chichester: Capstone; 2011.
[12] Ilomäki L, Paavola S, Lakkala M, Kantosalo A. Digital competence: an emergent boundary concept for policy and educational research. Educ Inf Technol. 2016;21(3):655-79. doi: 10.1007/s10639-014-9346-4.
[14] Castillo-Vergara M, Barrios Galleguillos N, Jofré Cuello L, Alvarez-Marin A, Acuña-Opazo C. Does socioeconomic status influence student creativity? Think Skills Creat. 2018; 29:142-52. doi: 10.1016/j.tsc.2018.06.004.
doi: 10.1515/commun-2014-0113.
[16] Livingstone S. Taking risky opportunities in youthful content creation: teenagers’ use of social networking sites for intimacy, privacy, and self-expression. New Media Soc. 2008;10(3):393-411. doi: 10.1177/1461444808089415.
[18] Tarigan WPL, Sipahutar H, Harahap F. The impact of an interactive digital learning module on students’ academic performance and memory retention. Computers and Children. 2023;2(2):em004. doi: 10.29333/cac/13654.
[19] Deci EL, Ryan RM. The “what” and “why” of goal pursuits: human needs and self-determination of behavior. Psychol Inq. 2000;11(4):227-68. doi: 10.1207/S15327965PLI1104_01.
doi: 10.1521/978.14625/28769.
[21] Feltz DL, Chase MA. The measurement of self-efficacy and confidence in sport. In: Duda JL, editor. Advances in sport and exercise psychology. Champaign: Human Kinetics; 1998. p. 65-80.
[22] Bandura A. Self-efficacy: the exercise of control. New York: W.H. Freeman; 1997.
[24] Moradi M. The effect of life skills training on students’ creativity and responsibility [master’s thesis]. Behbahan: Islamic Azad University; 2023. [In Persian]
[25] Torrance EP. Torrance tests of creative thinking: norms-technical manual. Bensenville: Scholastic Testing Service; 1974.
[28] Harter S. The perceived competence scale for children: manual. Denver: University of Denver; 1982.
[34] Mednick S. The associative basis of the creative process. Psychol Rev. 1962;69(3):220-32. doi: 10.1037/h0048850.
[35] Csikszentmihalyi M. Creativity: flow and the psychology of discovery and invention. New York: HarperCollins; 1997.
[36] Hatlevik OE, Throndsen I, Loi M, Gudmundsdottir GB. Students’ ICT self-efficacy and computer and information literacy: determinants and relationships. Comput Educ. 2018;118:107-19. doi: 10.1016/j.compedu.2017.11.011.
doi: 10.1177/1461444810389751.
[39] Van Deursen AJ, van Dijk JA. The digital divide shifts to differences in usage. New Media Soc. 2014;16(3):507-26. doi: 10.1177/1461444813487959.
[42] Naseri Najafi H, Taheri P. The effect of using online learning platforms on the development of self-directed learning in students. J Res Innov Educ Dev. 2021;1(4):11-20. [In Persian] doi: 10.61838/jsied.1.4.2
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||