پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شمارهها | 244 |
| تعداد مقالات | 2,485 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,328,331 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,191,603 |
رقومیسازی میراث فرهنگی غیرمنقول با روش فتوگرامتری پهباد؛ نمونه موردمطالعه:گنبد سلطانیه زنجان | ||
| پژوهش های سنجش از دور و اطلاعات مکانی | ||
| دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 7، دی 1404، صفحه 213-226 اصل مقاله (1.98 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/jrsgr.2026.113081.1127 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرمحمد معززی مهرطهران؛ محمدرضا محمودی قوژدی* | ||
| گروه مرمت و احیاء بناهای تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امامخمینی(ره)، قزوین، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 26 فروردین 1405، تاریخ بازنگری: 26 تیر 1405، تاریخ پذیرش: 14 شهریور 1405 | ||
| چکیده | ||
| پیشینه و اهداف: در مستندنگاری میراث فرهنگی، نخستین گام تهیه نقشههای دقیق از وضعیت فعلی آثار است. پیشرفتهای علمی، امکان بهرهگیری از ابزارها و روشهای نوین را فراهم کرده تا علاوه بر کاهش زمان مستندنگاری، دقت و کیفیت آن نیز افزایش یابد. از جمله روشهای مورد توجه در سالهای اخیر، فتوگرامتری است. در سالهای اخیر در ایران، همگام با تحولات و توجهات جهانی، برخی از مهمترین آثار فرهنگی کشور به کمک این روش مستندسازی شدهاند. با این وجود، علیرغم افزایش توجه علمی و عملی به این موضوع و گسترش استفاده از این روش در جهان، کاربرد فتوگرامتری در حوزه میراث فرهنگی کشور، بهویژه فتوگرامتری پهباد، همچنان محدود است. این در حالی است که به موجب گستردگی میراث این سرزمین همچنین اهمیت مستندنگاری دیجیتال میراث، ضروری است به موضوع فتوگرامتری میراث - چه در ساحت نظری و چه در عرصه عملیاتی- بیشتر پرداخته شود. مقاله حاضر در همین راستا و با هدف تشریح فرایند استفاده از فتوگرامتری پهباد در برداشت و مدلسازی آثار فرهنگی تاریخی کشور انجام شده است. روشها: بهدلیل اهمیت جهانی گنبد سلطانیه در زنجان و نبود سابقه مستندنگاری دیجیتال آن به روش فتوگرامتری، این اثر جهانی بهعنوان نمونه مطالعاتی انتخاب شد تا در مسیر تحقق هدف پیشگفته مورد استفاده قرار گیرد. این مطالعه که از نوع کاربردی و موردپژوهی است با اتکا به روش فتوگرامتری زوج عکس یا استریوفتوگرامتری و با کمک فتوگرامتری پهپاد، با طی مراحل اکتساب داده، پردازش، مدلسازی انجام شدهاست. یافتهها: در برخورد عملی با موضع، مشخص شد که همپوشانی 60 الی 80 درصدی در فرایند اخذ داده و تصویربرداری که در پژوهشهای مشابه نیز تصریح شده است، بهمنظور جلوگیری از ایجاد حفره در مدل سه بعدی گنبد سلطانیه باید رعایت شود. ضمنا با توجه به انحنای گنبد و اندازه فراخ آن، اتخاذ چند پلتفرم پروازی با زوایای مختلف گیمبال پهباد دستیابی به موزاییک تصاویر بهتری را در اختیار قرار میدهد. پراکندگی مناسب نقاط چک و کنترل در سطوح ارتفاعی مختلف نیز در هر دو بعد مسطحاتی و ارتفاعی رسیدن به دقت مناسب را تضمین میکند. حصول خطای قابلقبول دو سانتیمتری در بعد مسطحاتی و 83/0 سانتیمتر در بعد ارتفاعی، از همین مهم حکایت دارد. در نهایت اطلاعاتی دقیق از گنبد سلطانیه در قالب اسناد رقومی دو و سهبعدی که قابلیت بهروز رسانی دارند برای نخستینبار بدست آمد که حفاظت و مدیریت تغییرات این میراث جهانی کشور را تسهیل میکند. نتیجهگیری: نتایج بدست امده توانایی بالای فتوگرامتری پهباد در مستندنگاری و مدلسازی آثار میراثی با دقت مناسب را علیرغم هندسه پیچیده آثار معماری سنتی ایران نشان میدهد. به به همین خاطر از این روش میتوان و میبایست در تولید مستندات صحیحِ متریک از آثار غیرمنقول میراثی استفاده فراگیر داشت. این روش غیرمخرب که بدون نیاز به تماس فیزیکی با اثر، مستندات رقومی قابل بهروزرسانی در اختیار قرار میدهد، شناخت، نظارت، برنامهریزی و مدیریت دانشبنیان آتی آثار میراثی کشور از جمله میراث جهانی سلطانیه را ممکن میسازد. انتظار میرود از این روش، با توجه به در دسترس و ارزان بودن آن و همچنین قابلیت ترکیبش با سایر روشهای مستندنگاری، دیر یا زود به شکل گسترده و چشمگیر استفاده شود. الزام رقومیسازی میراث در دستورالعملهای اجرایی تهیه پروندههای ثبتی آثار و پروژههای مرمتی در سرتاسر کشور به تسریع توجه به چنین ابزارهای مفید مستندنگاری و فراگیری آن خواهد انجامید. ارتباط و تعامل بیشتر متخصصین رشتههای معماری، مرمت و علوم ژئوماتیک، نیز به کاربست اصولی و درست این روش و بدستآمدن اسناد صحیح و دقیق کمک شایانی خواهد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حفاظت؛ گنبد سلطانیه؛ فتوگرامتری؛ مستندنگاری؛ زنجان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Digital documentation of immovable cultural heritage using drone photogrammetry: The dome of soltaniyeh, zanjan, as a case study | ||
| نویسندگان [English] | ||
| A.M. Moazezi Mehr-e-Tehran؛ M.R. mahmoodi ghouzhdi | ||
| Faculty of Architecture and Urbanism, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Background and Objectives: In cultural heritage documentation, the first and most fundamental step involves producing accurate records and maps of the current condition of heritage assets. Recent scientific advancements have enabled the application of innovative tools and methodologies that not only reduce the time required for documentation but also significantly enhance its accuracy and quality. Among the approaches that have attracted increasing attention in recent years is photogrammetry. In Iran, in parallel with global developments and growing international interest in digital heritage documentation, several of the country’s most significant cultural monuments have been documented using photogrammetric techniques. Nevertheless, despite the increasing scholarly and practical attention devoted to this field and the widespread global adoption of photogrammetry, its application within the domain of Iranian cultural heritage—particularly UAV-based photogrammetry—remains limited. Given the vast extent of Iran’s cultural heritage and the growing importance of digital heritage documentation, greater attention to heritage photogrammetry, both theoretically and operationally, is essential. Accordingly, the present study aims to elucidate the process of employing UAV photogrammetry for the surveying and three-dimensional modeling of historical and cultural monuments in Iran. Methods: Due to the outstanding universal value of the Dome of Soltaniyeh in Zanjan and the absence of prior digital documentation using photogrammetric methods, this UNESCO World Heritage monument was selected as the case study. This applied, case-based research was conducted using stereophotogrammetry (stereo-pair photogrammetry) supported by UAV photogrammetry through sequential stages of data acquisition, image processing, and three-dimensional modeling. Findings: Practical implementation of the study demonstrated that an image overlap ratio of 60–80%, as emphasized in similar studies, is essential during data acquisition and aerial imaging to prevent gaps and voids in the three-dimensional model of the Soltaniyeh Dome. Furthermore, due to the dome’s curvature and large scale, employing multiple flight platforms with varying UAV gimbal angles resulted in improved image mosaicking and model reconstruction. In addition, the appropriate spatial distribution of control and check points across different elevation levels ensured satisfactory accuracy in both horizontal and vertical dimensions. The achieved errors—approximately 2 cm in the horizontal dimension and 0.83 cm in the vertical dimension—confirm the reliability and precision of the adopted methodology. Ultimately, highly accurate two-dimensional and three-dimensional digital records of the Soltaniyeh Dome, capable of continuous updating, were produced for the first time, thereby facilitating the conservation and change management of this World Heritage property. Conclusion: The findings demonstrate the considerable capability of UAV photogrammetry for the accurate documentation and modeling of heritage monuments, despite the geometric complexity characteristic of traditional Iranian architecture. Consequently, this method can—and should—be widely employed to produce reliable metric documentation of immovable cultural heritage assets. As a non-destructive technique that does not require physical contact with the monument, UAV photogrammetry provides updatable digital documentation that supports future knowledge-based conservation, monitoring, planning, and management of heritage properties, including the World Heritage Site of Soltaniyeh. Given its accessibility, cost-effectiveness, and compatibility with other documentation techniques, widespread and substantial adoption of this method is anticipated in the near future. Furthermore, integrating heritage digitization requirements into national guidelines for heritage registration dossiers and conservation projects will accelerate the adoption and dissemination of such effective documentation tools. Enhanced interdisciplinary collaboration among specialists in architecture, conservation, and geomatics sciences will likewise contribute significantly to the proper implementation of this methodology and to the production of accurate and reliable heritage documentation. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Conservation, Soltaniyeh Dome, Photogrammetry, Documentation, Zanjan | ||
| مراجع | ||
|
doi: 10.22059/jfaup.2021.325822.672644 https://doi.org/10.30465/ls.2023.47346.2164. https://doi.org/10.3390/electronics14183666 [7] Malian A. Photogrammetry in cultural heritage registration. Journal of Surveying. 2000; 43 (2 and 3). [In Persian] [9] Andaroodi E, Koulabadi A, Mehdizadeh Seradj F. Recognizing Decorative Elements Taken from the West in Qajar Period Façades Using Close-Range Photogrammetric Technology: the Case of Window-Pediments in the Ahmad Shahi Pavilion. Soffeh. 2023; 33(1): 119-137. Doi:10.52547/sofeh 33.1.11 [In Persian] https://doi.org/10.52547/sofeh 33.1.11 Doi: 10.52547/jra.6.2.57 [11] Sadeghian S, Khoshboresh Masooleh M. Evaluation of geometric processing of semi-automatic close-range photogrammetric images for accurately documenting historical objects with complex structure. 1st National Conference on the Documentation of Natural & Cultural Heritage: 2018: Tehran, Iran. [In Persian] [16] Rahimi Jafari F, Habibi F, Moazen S. Introducing the Non-Destructive Method of Photogrammetry in the Study and Servey of Historical Monuments. JRA. 2021; 7(2): 135-158. [In Persian] Doi:10.52547/jra.7.2.135 [21] Moazezi Mehr-e-Tehran, A. M. Photogrammetry, modern technology in cultural heritage documentation: A systematic review of related research in iran. Journal of Remote Sensing and Geoinformation Research, 2024; 3(1): 103-118. [In Persian] Doi: 10.22061/jrsgr.2025.11559.1087. [22] Asgharian jeddi, A. Kolliyāti dar rābete bā Gonbad-e Solṭāniyeh)General issues regarding the Soltaniyeh Dome(. Farhang-e Memāri-ye Irān. 1976;2-3(Spring). [In Persian] [23] Sobuti H. Memāri-ye Solṭāniyeh dar Gozargāh-e Honar )Architecture of Soltaniyeh in the Passage of Art(. Tehran: Pazhineh Publishing; 2001. 128 p. ISBN: 964-5722-25-X. [In Persian] [24] Babayi N, Rahimi M, Ghiasvand J. Enduring values in Iranian domes with emphasis on Soltaniyeh Dome. In: Proceedings of the 2nd National Conference on Applied Research in Civil Engineering, Architecture and Urban Management. 2014. [In Persian] Doi: 10.22052/9.17.165. [26] Mohebali A. Prefabricated decorations in the Soltaniyeh Dome in the 8th century AH. Armānshahr Journal of Architecture and Urban Planning. 2008;(1):76-87. [In Persian] Doi: 10.22111/gaij.2015.2074. [28] Ranjbar M, Karami M. Feasibility study and management of international tourism attraction opportunities (Case study: Soltaniyeh Dome, Zanjan Province). Human Settlement Planning Studies. 2012;7(18):Spring. [In Persian] [29] Hejazi M, Mirghaderi R. Seismic analysis of Iranian domes. Technical Faculty Journal. 2005;38(6): Esfand. [In Persian] [30] Mirhoseini F., Shabanisamghabadi R., Saeedi M., Khamseh H. The place of fluid engineering in the tallest brick dome in the world (Soltanieh dome). Islamic Art Studies, 2022; 19(47): 596-619. [In Persian] Doi: 10.22034/ias.2021.271897.1536. [31] Raziqi A, Pirbabayi MT, Nadimi H. Causes of social conflicts in the conservation of architectural heritage (Case study: the World Heritage complex of Soltaniyeh Dome and Citadel). Iranian-Islamic Urban Studies Journal. 2013;(13):45-54. [In Persian] [32] Baik A, Alitany A. From architectural photogrammetry toward digital architectural heritage education. In: ISPRS TC II Mid-term Symposium “Towards Photogrammetry 2020”; 2018 Jun 4–7; Riva del Garda, Italy. 2018. https://dx.doi.org/10.22084/NB.2022.25574.2444 [34] Mosaddegh, Badr al-Molk. Introductory Photogrammetry. Tehran: Iran Textbook Publishing Company; 2000. [In Persian] https://doi.org/10.3390/su13095319 [36] Hemmatimandjin Z, Ebadi H, Hosseini Noveh A, Esmaeili F. Application of drone-based photogrammetry in 3D modeling of ancient sites. In: Proceedings of the 2nd National Conference on Spatial Information Technology Engineering; Khajeh Nasir al-Din Toosi University of Technology; Tehran, Iran. 2016. [In Persian] [37] ICOMOS. Principles for the Recording of Monuments, Groups of Buildings and Sites. Ratified by the 11th ICOMOS General Assembly; Sofia, Bulgaria. 1996. [38] Stek TD. Drones over Mediterranean landscapes: the potential of small UAVs for site detection and heritage management in archaeological survey projects: a case study from Le Pianelle in the Tappino Valley, Molise (Italy). Journal of Cultural Heritage. 2016:1066–1071. [39] Li X, Chen Z, Zhang L, Jia D. Construction and accuracy test of a 3D model of non-metric camera images using Agisoft PhotoScan. Procedia Environmental Sciences. 2016; 36:184–190. [40] Haddad N. From ground surveying to 3D laser scanner: a review of techniques used for spatial documentation of historic sites. Journal of King Saud University. 2011:109–118. [41] Yastikli N. Documentation of cultural heritage using digital photogrammetry and laser scanning. Journal of Cultural Heritage. 2007:423–437. [42] Hemmleb M, Wiedemann A. Digital rectification and generation of orthoimages in architectural photogrammetry. In: Proceedings of the CIPA International Symposium; Göteborg, Sweden. 1997:261–267. [43] Jeong GY, Tan NNO, Dang KT, Hoang TBH. Applying unmanned aerial vehicle photogrammetry for measuring dimensions of structural elements in traditional timber buildings. Measurement (IMEKO). 2020. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 166 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 50 |
||