پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شمارهها | 238 |
| تعداد مقالات | 2,430 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,035,443 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,929,029 |
از اعجاز زبانی تا برتری وجودی: بازخوانی استعلایی تحدی قرآن در نگرش وجودی ملاصدرا | ||
| پژوهش های هستی شناختی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/orj.2026.12891.937 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرعلی دوستعلی* 1؛ عبدالله صلواتی2؛ سیده فاطمه نیک سیما3 | ||
| 1دانشگاه شهید مطهری، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مطهری تهران ایران | ||
| تاریخ دریافت: 18 دی 1404، تاریخ بازنگری: 20 اردیبهشت 1405، تاریخ پذیرش: 10 تیر 1405 | ||
| چکیده | ||
| تبیین ماهیت «تحدی قرآن» و راز اعجاز آن، اغلب در حصار تحلیلهای ادبی و بلاغی مانده و از ژرفای هستیشناختی آن غفلت شده است؛ حال آنکه حکمت متعالیه ظرفیت گذر از تحلیلهای زبانی به ساحتهای وجودی را داراست. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش بنیادین است که بازخوانی مفهوم «استعلا» در دستگاه صدرایی، چه افقهای نوینی را در تبیین فلسفی مسئله تحدی و اعجاز قرآن میگشاید؟ یافتههای این پژوهش نشان میدهد که با گذار از رویکردهای کلامی رایج و اتخاذ یک «پدیدارشناسی متعالی»، تحدی قرآن نه یک معارضه زبانی، بلکه حقیقتی ریشهدار در «مراتب تشکیکی وجود» است. بر اساس دستاوردهای این تحقیق: اولاً؛ عجز بشر از همآوردی با قرآن، نه ناشی از ضعف در مهارتهای ادبی، بلکه معلول «ناتوانی وجودی» در دستیابی به مرتبه والایِ «کلام ابداعی» است که قرآن از آن نشأت گرفته است. ثانیاً؛ اثبات میشود که ادراک تامّ حقیقت قرآن، مستلزم «سنخیت وجودی» با منشأ وحی است و این مهم تنها در افق «انسان کامل» (نبی) محقق میگردد که جامعِ مراتب هستی است. ثالثاً؛ پژوهش حاضر با بازتعریف کارکرد تحدی، آن را از یک «بنبست معرفتی» به یک «دعوتِ وجودی» تغییر ماهیت داده است؛ دعوتی که مخاطب را به حرکت اشتدادی و سلوک برای ارتقای ظرفیت وجودی فرامیخواند. نهایتاً؛ این رویکرد منجر به تأسیس نوعی «هرمنوتیک وجودی» میشود که در آن، تفسیر قرآن دیگر نه یک فعالیت صرفاً ذهنی، بلکه فرآیندی از جنس «شدن» و «اتحاد نوری» مفسّر با حقیقتِ متعالی متن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمت متعالیه؛ معرفتشناسی استعلایی؛ پدیدار شناسی متعالی؛ تحدی قرآن؛ ملاصدرا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| From Linguistic Inimitability to Ontological Superiority: A Transcendental Re-reading of the Quranic Challenge (Tahaddī) in Mulla Sadra’s Existential Philosophy | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Amirali Doost Ali1؛ Abdollah Salavati2؛ Seyedeh Fatemeh Niksima3 | ||
| 1Faculty of Philosophy and Islamic wisdom, Shahid Motahari University, Tehran, Iran" | ||
| 2Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran | ||
| 3PhD student, Department of Philosophy and Islamic Wisdom, Shahid Motahari University, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The explanation of the nature of the “Quranic Challenge” (taḥaddī) and its inimitability (i‘jāz) has often remained confined to literary and rhetorical analyses, neglecting its ontological depths; whereas Transcendent Theosophy possesses the capacity to transition from linguistic analyses to existential realms. This research seeks to answer the fundamental question: What new horizons does a re-reading of the concept of “transcendence” (isti‘lā’) within the Sadrian system open for the philosophical explanation of the Quranic challenge? Findings indicate that by moving beyond common theological approaches and adopting a “transcendental phenomenology,” the Quranic challenge is not a linguistic confrontation but a truth rooted in the “gradational levels of existence.” Based on this study: First, human incapacity to rival the Quran stems not from literary weakness, but from an “existential inability” to access the exalted level of “Creative Speech” (al-kalām al-ibdā‘ī) from which the Quran originates. Second, it is proven that complete perception of the Quran’s truth requires “existential affinity” with the source of Revelation, realized only in the horizon of the “Perfect Man” who encompasses all levels of being. Third, this research transforms the function of taḥaddī from an “epistemic deadlock” into an “existential invitation”—a call summoning the audience to “intensificational motion” to elevate existential capacity. Ultimately, this approach establishes an “existential hermeneutics” wherein interpretation is no longer a purely mental activity, but a process of “becoming” and a “luminous union” of the interpreter with the text’s transcendent truth. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Transcendental Theosophy, Transcendental Phenomenology, Quranic Challenge (Tahaddī), Gradation of Existence, Mulla Sadra | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||