پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 13 |
| تعداد شمارهها | 238 |
| تعداد مقالات | 2,429 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,018,949 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,912,155 |
تحلیل هستیشناختی و معرفتشناختی قاعده لطف در کلام امامیه با تأکید بر مؤلفهها و کارکردهای آن | ||
| پژوهش های هستی شناختی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/orj.2026.10735.839 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین زارع* 1؛ حمید رضا قربانی مبین2؛ جعفر علی نقی3 | ||
| 1گروه معارف اسلامی،دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران | ||
| 2استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران | ||
| 3گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی همدان | ||
| تاریخ دریافت: 16 اسفند 1402، تاریخ بازنگری: 17 دی 1404، تاریخ پذیرش: 19 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| قاعده لطف، به عنوان یکی از قواعد بنیادین کلام امامیه، در عین حال که بین حکمت الهی و هدایت انسانی پلی برقرار میسازد، پرسشهایی محوری در باب نسبت وجودی خداوند با جهان و ضرورت آموزههای دینی مانند بعثت، امامت، عصمت و تکلیف را مطرح میکند. واکاوی این پرسش که قاعده لطف صرفاً مفهومی اعتباری و اخلاقی است یا اصلی وجودی و ریشهدار در نظام احسن و جریان فیض الهی، مسئله ای است که پاسخ آن، از جنبههای هستی شناختی و معرفت شناختی این قاعده پرده برمی دارد. این پژوهش با تمرکز بر مؤلفهها (تعریف، اقسام، شروط) و کارکردهای قاعده لطف، بارویکردی توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع اصیل کلام امامیه و روش تحلیل فلسفی-کلامی به این مسئله پاسخ گفته و سعی در پرکردن خلأ تحلیل نظاممند هستیشناختی و معرفتشناختی این قاعده دارد. دادهها با تأکید بر پیشینه پژوهشی معاصر و تمایز نوآورانه تحقیق، از متون کلاسیک استخراج، نقد و در چارچوبی یکپارچه واکاوی شد. نتایج به دست آمده حاکی از این است که قاعده لطف در ساحت هستیشناختی، ریشه در غایتمندی افعال الهی و نظام احسن دارد و هدایت (از بعثت تا امامت) تجلی جریان فیض الهی است و در بعد معرفتشناختی، با هماهنگی عقل، وحی و فطرت، محدودیتهای عقل بشری را جبران و ضرورت شرع را عقلانی میسازد. این تحقیق وجوب معرفت الهی، بعثت، امامت (با شئون عصمت و افضلیت)، غیبت، تکلیف، حشر، اعواض و توجیه آلام را تأکید می کند و این قاعده را نه تنها استدلالی کلامی، بلکه چارچوبی متافیزیکی برای مسائل نوپدید الهیاتی بیان می کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاعده لطف '؛ حکمت الهی '؛ نظام احسن '؛ معرفتشناسی '؛ ؛'؛ هستیشناسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Ontological and Epistemological Analysis of the Rule of Kindness in Imamiyya Theology with Emphasis on Its Components and Functions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| hossein zare1؛ Hamidreza Ghorbanimobin2؛ Jafar Ali Naghi3 | ||
| 1Department of Islamic Studies, School of Medicine, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. | ||
| 2Assistant Professor. Department of Islamic Teachings, Qom university of technology, Qom, Iran | ||
| 3گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی همدان | ||
| چکیده [English] | ||
| The rule of kindness, as one of the fundamental rules of Imami theology, while establishing a bridge between divine wisdom and human guidance, raises central questions about the existential relationship of God with the world and the necessity of religious teachings such as mission, imamate, infallibility, and obligation. Analyzing this question of whether the rule of kindness is merely a conceptual and ethical concept or an existential principle rooted in the system of goodness and the flow of divine grace is an issue whose answer reveals the ontological and epistemological aspects of this rule. This research, focusing on the components (definition, types, conditions) and functions of the rule of kindness, adopts a descriptive-analytical approach and relies on the original sources of Imami theology and the method of philosophical-theological analysis, and attempts to fill the gap in the systematic ontological and epistemological analysis of this rule. The data were extracted from classical texts, criticized, and analyzed in an integrated framework, emphasizing the contemporary research background and innovative distinction of the research. The results obtained indicate that the rule of grace in the ontological dimension is rooted in the finality of divine actions and the perfect system, and guidance (from mission to Imamate) is the manifestation of the flow of divine grace, and in the epistemological dimension, by coordinating reason, revelation, and nature, it compensates for the limitations of human reason and rationalizes the necessity of the Sharia. This research emphasizes the necessity of divine knowledge, mission, Imamate, occultation, obligation, | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| The rule of kindness, Divine wisdom, The good system, Epistemology, Ontology | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||