پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 15 |
| تعداد شماره‌ها | 246 |
| تعداد مقالات | 2,509 |
| تعداد مشاهده مقاله | 4,499,519 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,316,523 |
تحلیل نقش دین در شکل‌گیری هویت مستقل فلسفه اسلامی از فلسفه‌های یونانی در نگاه فارابی | ||
| پژوهش های هستی شناختی | ||
| مقاله 1، دوره 15، شماره 29، شهریور 1405، صفحه 1-30 اصل مقاله (837.93 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22061/orj.2026.12887.936 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالحسین خسروپناه* 1؛ حسام الدین مؤمنی شهرکی2 | ||
| 1استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی | ||
| 2عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی | ||
| تاریخ دریافت: 17 دی 1404، تاریخ بازنگری: 27 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 31 اردیبهشت 1405 | ||
| چکیده | ||
| ما برای بررسی این ادعا می‌خواهیم نسبت دیدگاه‌های فلسفی فارابی به عنوان یکی از مهم‌ترین فلاسفه اسلامی را با دین اسلام بسنجیم و ببینیم آیا او در آراء فلسفی‌اش مقلد محض است یا اینکه با عقل فلسفی‌اش به گفتگوی با دین پرداخته و در اثر این گفتگو نوآوری‌هایی ایجاد نموده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش‌های اسنادی، تحلیل منطقی و قیاسی به دنبال پاسخ به این مسئله است که آیا عقل فلسفی فارابی علاوه بر فلسفه‌های یونانی از دین اسلام نیز استفاده نموده و فلسفه او متمایز از فلسفه‌های یونانی است و دارای هویت دینی نیز هست یا خیر؟ نتیجه تحقیق این است که فلسفه فارابی دارای هویت دینی بوده و از فلسفه‌های یونانی عبور کرده است. نقش دین اسلام در زایش‌های فلسفی از منظر فارابی عبارتند از: وارد نمودن اصطلاحات دینی به فلسفه؛ ارائه استشهاد و تأییدیه دینی بر روش برهانی؛ مسئله‌سازی دین اسلام برای عقل فلسفی فارابی؛ ایده‌پردازیِ متأثر از معارف دینی در فلسفه؛ نظریه‌پردازیِ متأثر از معارف دینی در فلسفه؛ و ارائه تفسیر دینی از فلسفه‌های یونان باستان. همچنین الگوی فلسفۀ عقلی-دینی فارابی ارائه شده که محور این الگو عبارت است از «وحدت محتوایی و تمایز قالبی فلسفه و دین». الگو دارای هفت مؤلفه: استفاده از منبع معرفتی دین (مؤلفه زمینه-ای)؛ باروری زبان فلسفه اسلامی؛ استفاده از رویکرد دینی در قالب روش عقلی؛ مسئله‌سازی دین؛ ایده‌پردازی فلسفی-دینی؛ نظریه‌پردازیِ فلسفی-دینی؛ و تفسیر دینی از فلسفه‌های یونانی است. نیز هویت دینی داشتن فلسفه فارابی باعث نمی‌شود که فلسفه‌ای التقاطی شود یا کلام اسلامی باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هویت دینی؛ زایش‌های فلسفی؛ فلسفه اسلامی؛ فارابی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| تحلیل نقش دین در شکل‌گیری هویت مستقل فلسفه اسلامی از فلسفه‌های یونانی در نگاه فارابی | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Abdalhosein khosropanah1؛ hesamaldin momeni shahraki2 | ||
| 1Professor at the Islamic Research Institute for Culture and Thought | ||
| 2m, | ||
| چکیده [English] | ||
| ما برای بررسی این ادعا می‌خواهیم نسبت دیدگاه‌های فلسفی فارابی به عنوان یکی از مهم‌ترین فلاسفه اسلامی را با دین اسلام بسنجیم و ببینیم آیا او در آراء فلسفی‌اش مقلد محض است یا اینکه با عقل فلسفی‌اش به گفتگوی با دین پرداخته و در اثر این گفتگو نوآوری‌هایی ایجاد نموده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش‌های اسنادی، تحلیل منطقی و قیاسی به دنبال پاسخ به این مسئله است که آیا عقل فلسفی فارابی علاوه بر فلسفه‌های یونانی از دین اسلام نیز استفاده نموده و فلسفه او متمایز از فلسفه‌های یونانی است و دارای هویت دینی نیز هست یا خیر؟ نتیجه تحقیق این است که فلسفه فارابی دارای هویت دینی بوده و از فلسفه‌های یونانی عبور کرده است. نقش دین اسلام در زایش‌های فلسفی از منظر فارابی عبارتند از: وارد نمودن اصطلاحات دینی به فلسفه؛ ارائه استشهاد و تأییدیه دینی بر روش برهانی؛ مسئله‌سازی دین اسلام برای عقل فلسفی فارابی؛ ایده‌پردازیِ متأثر از معارف دینی در فلسفه؛ نظریه‌پردازیِ متأثر از معارف دینی در فلسفه؛ و ارائه تفسیر دینی از فلسفه‌های یونان باستان. همچنین الگوی فلسفۀ عقلی-دینی فارابی ارائه شده که محور این الگو عبارت است از «وحدت محتوایی و تمایز قالبی فلسفه و دین». الگو دارای هفت مؤلفه: استفاده از منبع معرفتی دین (مؤلفه زمینه-ای)؛ باروری زبان فلسفه اسلامی؛ استفاده از رویکرد دینی در قالب روش عقلی؛ مسئله‌سازی دین؛ ایده‌پردازی فلسفی-دینی؛ نظریه‌پردازیِ فلسفی-دینی؛ و تفسیر دینی از فلسفه‌های یونانی است. نیز هویت دینی داشتن فلسفه فارابی باعث نمی‌شود که فلسفه‌ای التقاطی شود یا کلام اسلامی باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| هویت دینی, زایش‌های فلسفی, فلسفه اسلامی, فارابی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 225 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 78 |
||